علوم دامی

تاریخچه

          بخش تحقیقات علوم دامی درسال 1363 به منظور مطالعه و تحقیق روی مسائل مختلف دامپروری، استفاده بهینه از امکانات و توانمندی‌های دامپروری استان فعالیت خود را آغاز نمود. مطابق برنامه پنج ساله اول توسعه اقتصادی کشور، دامنه فعالیت‌ها در استان با تاسیس و راه‌اندازی تعداد پنج ایستگاه در شهرستانهای استان و جذب کارشناسان مورد نیاز گسترش یافت. ایستگاه‌های تحقیقات بوقلمون کشور در شهرستانهای خداآفرین و بناب، همچنین ایستگاه تحقیقات غاز کشور در شهرستان ملکان فعالیت دارند. در حال حاضر ستاد بخش تحقیقات علوم دامی از 5 عضو هیات علمی و 3 محقق غیر هیات علمی بهره مند می‌باشد. تخصص نیروهای موجود در گرایش‌های مختلف علوم دامی شامل تغذیه، ژنتیک و اصلاح نژاد، بیوتکنولوژی و فناوریهای نوین دامپزشکی و پرورش زنبور عسل می‌باشد. بخش تحقیقات علوم دامی از آزمایشگاه‌های ارزیابی علوفه و خوراک دام و طیور، ژنتیک و بیوتکنولوژی و آزمایشگاه عسل بهره‌مند بوده که در زمینه‌های مختلف مرتبط با تحقیقات دامپروری و موارد مربوطه با اشخاص حقیقی و حقوقی همکاری می‌نماید. علی رغم تمرکز پژوهش‌های این بخش بر روی سایر ماکیان بومی بخصوص روی ارتقا کمی و کیفی تولیدات بوقلمون، در زمینه‌های پژوهشی مختلف از قبیل تغذیه نشخوارکنندگان، اصلاح نژاد و تغذیه طیور و همینطور مدیریت پرورش و بیماریهای دام و طیور نیز متمرکز بوده است.

 

          از جمله فعالیت‌های شاخص این بخش می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

 

- تعریف و اجرای طرح/پروژه تحقیقاتی متناسب با تخصص و در چارچوب برنامه‌های مصوب موسسه/پژوهشگاه/مرکز تحقیقاتی ملی

- نیاز سنجی، مسئله یابی، آینده‌پژوهی، مطالعه بازار و حل مشکلات بخش کشاورزی و صنعت

- مشارکت فعال در فرآیند انتقال یافته‌ها و دانش فنی به کارشناسان، مروجان و بهره برداران

- برگزاری و حضور فعال در همایش‌های علمی ملی و بین المللی و ارائه مقاله حاصل از اجرای طرح یا پروژه 

- ارائه خدمات آموزشی در مراکز آموزشی

- همکاری با معاونت ترویج سازمان جهاد کشاورزی در زمینه انتقال یافته به بهره برداران و افزایش ضریب نفوذ دانش

- بازدید، بررسی مشکلات فنی بهره برداران و ارائه توصیه‌های فنی در چارچوب محقق معین و یاوران تولید

- همکاری با دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، مشارکت در امور پایان نامه های دانشجویی، داوری پایان نامه های دوره تحصیلات تکمیلی

 

محورهای پژوهشی

1- بوقلمون بومی

 

- ثبت رکورد، تدوین برنامه جامع اصلاح نژادی و ثبت نژاد

- انجام پروژه‌های پژوهشی در راستای افزایش شاخص‌های بهره‌وری شامل مواردی از قبیل:

  بهبود ضریب تبدیل، افزایش کمیت و کیفیت تخم بوقلمون، بهبود شاخص‌های تولید مثلی، افزایش درصد جوجه درآوری

- ارزیابی میکروسکوپی کیفیت اسپرم و استفاده از تکنیک تلقیح مصنوعی

- تدوین کتابچه‌های احتیاجات تغذیه‌ای بوقلمون بومی

- تدوین کتابچه‌های راهنمای پرورش بوقلمون بومی

- پایش و ارزیابی عملکرد جوجه‌های توزیع شده در مزارع

- بهره‌گیری از دانش هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء بمنظور ارتقاء سطح مدیریت پرورشی

 

2- نشخوارکنندگان

2-1- اصول تغذیه کاربردی

 

- تهیه منابع خوراک دام جدید

- معرفی پروتئین‌های جایگزین، توسعه مکمل‌ها و فناوری محصولات

- ارائه دانش خوراک سیلاژ کامل

- تولید خوراک‌های جایگزین نهاده‌های پروتئینی

- توسعه خوراک کم آب بر

- کاهش دفع مواد مغذی و اصلاح الگوی مصرف خوراک در فارم

- اصلاح الگوی مصرف مکمل‌های معدنی و ویتامینی

- بهبود بهره وری و کاربردی کردن دانش فنی استفاده از پسماندها

- ارائه راهکارهای کاربردی برای کاهش آلاینده‌های زیست محیطی

- انجام آزمون های آنالیز تقریبی نمونه های خوراک در قالب طرح ملی رتبه بندی کارخانجات خوراک دام

- افزایش ضریب نفوذ دانش با بکارگیری فناوریهای هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، اپلیکیشن‌های آموزشی و کاربردی

 

2-2- اصول مدیریت پرورش و تولیدمثل

 

- شناسایی چالش‌ها و مشکلات صنعت دام و ارائه راهکارهای کاربردی و اقتصادی

- بهره‌گیری از دانش هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء بمنظور ارتقاء سطح مدیریت پرورشی و چرای دام سبک

- تدوین شیوه نامه مدیریت جامع پرورش دام در راستای افزایش سطح کیفی و کمی مواردی همچون مدیریت جایگاه، سلامت و رفاه دام، کاهش استرس های محیطی، خوراکدهی، ارزیابی و ارتقاء فراسنجه‌های تولیدی و تولید مثلی

- بهبود عملکرد اقتصادی فارم‌ها بعنوان بنگاه‌های اقتصادی

- ارزیابی سطح ژنتیکی گله‌ها و ارائه مسترپلن‌های ژنتیکی در راستای بهبود عملکرد صفات مهم اقتصادی

 

3- زنبور عسل

انجام پروژه‌های پژوهشی همسو با برنامه جامع زنبورعسل مصوب موسسه علوم دامی کشور با محوریت های ذیل

- ایجاد ملکه‌های پرتولید زنبور عسل

- مبارزه با آفات و بیماریهای زنبور عسل

- تعیین احتیاجات غذایی زنبورعسل

- تمکین نقش گرده افشانی زنبور عسل

- برند سازی محصولات

- ارائه انواع خدمات آزمایشگاهی تعیین کیفیت عسل

 

بروندادهای آموزشی و پژوهشی

- طراحی اپلیکیشن‌های کاربردی و آموزشی

- تدوین دستنامه ها (Handbook)

- تدوین مقالات علمی-پژوهشی و مقالات علمی-ترویجی و....

- جزوه‌های آموزشی

- دستوالعمل‌های فنی

- گزارشات علمی-تحلیلی

- مشارکت در داوری علمی مقالات،کتب و نشریات و سایر منابع علمی و ترویجی

- آموزش بهره برداران و کارشناسان در راستای افزایش ضریب نفوذ دانش

 

دستاورد های شاخص :

-  طراحی و ساخت کیسه جمع آوری فضولات گوسفندان به منظور تعیین قابلیت هضم

-  طراحی و ساخت دستگاه جوجه‌کشی صنعتی مخصوص تخم غاز با راندمان بالای 85% برای اولین بار در ایران

-  شناسایی و بررسی گیاهان مورد استفاده زنبورعسل در استان آذربایجان شرقی

-  تعیین حد مجاز استفاده از کاه غنی شده در پرواربندی گوساله‌های نر سرابی

-  تعیین ترکیبات شیمیایی و انرژی قابل سوخت و ساز ضایعات کارخانجات ماکارونی، رشته ، بیسکویت، پفک و لپه پاک کنی به عنوان خوراک طیور

-  تهیه و ارائه دستورالعملهای ترویجی جهت استفاده از گیاه خارشتر در جیره غذایی بز

-  ارائه راهکارهای کاهش صدمات وارده به پوست دام در مراحل نگهداری، کشتار و فرآوری

-  ارائه الگوهای اقتصادی جهت تعیین مناسب ترین سن کشتار در بره‌های نر نژاد قزل

-  دستیابی به گروههای همگن فنوتیپی بوقلمون، غاز، مرغ مروارید و بلدرچین بومی

-  تعیین توان تولید و پتانسیل ژنتیکی بوقلمون، غاز، مرغ مروارید و بلدرچین بومی

-  تهیه و ارائه دستورالعملهای ترویجی در رابطه با پرورش مرغان مروارید

-  تعیین بهترین برنامه نوری برای رشد، بلوغ و تولید در بوقلمون های بومی

-  تهیه دستورالعمل کاهش آلودگی‌ در مراکز جمع آوری شیر خام و گاوداری‌های صنعتی

- بهینه‌سازی استفاده از فناوریهای نوین در اصلاح نژاد دام و طیور بویژه انتخاب به کمک نشانگرها و برآورد تنوع ژنتیکی دام و طیور

- طراحی و ساخت لانه‌های هوشمند تخمگذاری برای رکوردگیری تولید غاز

- تعیین بهترین برنامه‌های نوری در تولید و تولیدمثل گونه‌های طیور

- بهبود خصوصیات ارثی و قابلیتهای تولیدی گونه‌های بومی پرورشی طیور در استان

- دستیابی به گروههای همگن فنوتیپی بلدرچین، مرغ مروارید، غاز و بوقلمون

- تعیین توان و پتانسیل تولیدی و تولیدمثلی گونه‌های بومی بلدرچی، مرغ مروارید، غاز و بوقلمون

- بررسی و تعیین ترکیبات شیمیایی و انرژی خام خوراک دام و طیور در استان آذربایجانشرقی

- شناسایی و بررسی گیاهان مورد استفاده زنبور عسل در مناطق مختلف استان آذربایجان شرقی

- تعیین سطوح استفاده از ضایعات کشاورزی در تغذیه گونه‌های دام و طیور

- دستیابی به دانش فنی تلقیح مصنوعی در طیور با استفاده از رقیق‌کننده‌های دست‌ساز

- دستیابی به دانش فنی سیستمهای تهویه مرغداری‌ها در شرایط مختلف جغرافیایی و آب و هوایی

- استفاده از فناوریهای نوین (تلقیح مصنوعی، بیوتکنولوژی و لیزر) در افزایش راندمان تولید طیور

- فعالیتهای درآمدزایی و اشتغالزایی

 

دستورالعمل های ترویجی:

- تعیین ترکیبات شیمیایی و انرژی قابل سوخت و ساز ضایعات کارخانجات ماکارونی، رشته ، بیسکویت، پفک و لپه پاک کنی به عنوان خوراک طیور

- توصیه‌های ترویجی در رابطه با پرورش مرغان مروارید

- توصیه‌های ترویجی جهت استفاده از گیاه خار شتر در جیره غذایی بزهای استان آذربایجان شرقی

- بررسی اقتصادی جهت تعیین مناسبترین سن کشتار در بره‌های نر نزاد قزل

- تعیین بهترین برنامه نوری برای رشد ( سن بلوغ راندمان تخم و جوجه درآوری) در بوقلمون ها

- توصیه‌های جهت کاهش آلودگی‌های میکربی در مراکز جمع آوری شیر خام و گاوداری‌های صنعتی

- دستورالعمل ترویجی، مزایا و اهمیت پرورش بلدرچین

- بررسی امکان استفاده از ضایعات لپه در جیره‌های غذایی نیمچه‌های گوشتی

- کاهش صدمات وارده به پوست دام با مدیریت صحیح در مراحل نگهداری ،  کشتارو فرآوری   

- بررسی آمیخته گری نژاد بومی مرندی با نژادهای پلیموت راک سفید، کورنیش سفید و ردآیلندرد

- شناسایی و بررسی گیاهان مورد استفادة زنبور عسل در استان آذربایجان شرقی

- بررسی اثر وزن تخم بر روی میزان جوجه درآوری، زمان تفریخ و افزایش وزن بدن در بوقلمونهای بومی آذربایجان

-  تهیه دستورالعمل کاهش آلودگی در مراکز جمع آوری شیر خام و گاوداری های صنعتی

- بهینه سازی استفاده از فناوریهای نوین در اصلاح نژاد دام و طیور بویژه انتخاب به کمک نشانگرها و برآورد تنوع ژنتیکی دام

- پایش بیماریهای ژنتیکی نهفته در اسپرم و جمعیت مولد گاو به‌منظور حذف از گله های شیری

- امکان سنجی تبدیل بیولوژیکی محتویات شکمبه کشتارگاهی به مکمل پروتئین‌زیستی توسط مخمر جهت تغذیه دام

- بررسی استفاده از تفاله خشک گوجه فرنگی در جیره غذایی بوقلمون

- تحلیل هزینه-فایده پرورش بوقلمون‌های بومی در استان آذربایجان شرقی

 

 توانمندیهای بخش تحقیقات علوم دامی

- دانش فنی پرورش بوقلمون مادر، تولید صنعتی تخم بوقلمون نطفه‌دار و تولید جوجه بوقلمون بصورت صنعتی با امکانات ایستگاه تحقیقات بوقلمون کشور (تاتار) در استان آذربایجان‌شرقی،

- افزایش تولید تخم و تغییر سیستم سنتی تولید جوجه غاز به سیستم جوجه‌کشی صنعتی با طراحی و ساخت ماشین جوجه‌کشی صنعتی مخصوص غاز به‌عنوان پتنت ارائه‌شده در ایران

- بهره‌گیری از سیستمهای مدیریتی و ژنتیکی در جهت افزایش میزان تولید تخم غاز و افزایش میزان باروری تخم‌های تولیدی

- توان تجهیز مرغداری‌های صنعتی استان به دستگاه‌های هوشمند تهویه و کنترل گازهای مضر همراه با استفاده بهینه در مصرف انرژی

- توان طراحی و ساخت دستگاه‌های جوجه‌کشی ویژه گونه‌های مختلف طیور با دانش فنی روز

- امکان استفاده از نشانگرهای ژنتیکی DNA در ارزیابی ذخایر ژنتیکی دام و طیور

- توان بکارگیری مولکول‌های زیستی به‌منظور بهره‌گیری در اصلاح نژاد دام و طیور

- ارزیابی ژنتیکی گله‌های تولیدی دام و طیور با استفاده از فناوری زیستی

- تعیین گونه دام و طیور تولید کننده محصولات لبنی و پروتئینی با استفاده از فناوری نوین زیستی

- تبدیل ضایعات کشتارگاهی و کشاورزی به مواد باارزش افزوده بالا

- تولید مکمل‌های غذایی غیرمتعارف با استفاده از تبدیل زیستی  پسماندهای کشاورزی

- تولید مکمل‌های زیستی باقابلیت استفاده در طب سنتی

- تولید پروبیوتیک‌های قارچی و مخمری و متابولیت‌های ثانویه قارچی و مخمری (سلولاز، آمیلاز، زایلاناز، فیتاز و ...)

- بکارگیری دستگاه‌های مختلف پرورش جهت حصول بیشترین محصول و درامد از واحدهای پرورشی طیور

- دانش فنی پرورش و تولید سایر ماکیان اعم از غاز، بلدرچین، مرغ مروارید

- شناسایی، پرورش و احیای گونه‌های بومی دام و طیور در استان

- توان تهیه شناسنامه ژنتیک ذخایر ژنتیکی دام و طیور بومی

- تولید و عرضه جوجه مازاد تحقیقاتی از گونه های بوقلمون، مرغ بومی مرندی، مرغ مروارید، غاز و بلدرچین به منظور ترویج صنعت پرورش طیور با بهره‌گیری از جمعیت های اصلاحی

- سرمایه گذاری و اهتمام برای احیا و پرورش کرم ابریشم به عنوان محصول استراتژیک صنعت فرش استان

- تولید و پرورش ملکه زنبور عسل از جمعیتهای بومی پر تولید با توجه به بهره‌گیری از علم زنبور عسل

 

 

نیروی انسانی بخش:

ردیف	نام و نام خانوادگی	مدرک تحصیلی	گرایش تحصیلی
1	فرهاد پرنیان خواجه دیزج	دکتری تخصصی	تغذیه نشخوارکنندگان
2	قربان الیاسی زرین قبایی	دکتری تخصصی	ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور
3	لیلا قره داغی	دکتری تخصصی	ژنتیک و اصلاح نژاد زنبور عسل
4	حسنا حاجاتی	دکتری تخصصی	تغذیه طیور
5	مهدی جسوری	دکتری تخصصی	ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور
6
7

 

 

 

نیروی انسانی ایستگاه ها:

ردیف	نام و نام خانوادگی	پست سازمانی
1	سهراب آذر فر	رئیس ایستگاه تحقیقاتی غاز ملکان
2	محمدرضا ستاری شیرازی	رئیس ایستگاه تحقیقاتی بناب
3	منصور جلالی فر	رئیس ایستگاه تحقیقاتی بوقلمون تاتار

 

 

اولویت ها و برنامه های آتی بخش

          علاوه بر تدوین سیاستها، مدیریت برنامه ها و فعالیتهای تحقیقاتی، آموزشی و تقویت روش های استحصال درآمد های بخش و نیز انجام اجرای کلیه شرح وظایف ابلاغی سازمان و موسسه متبوع، اجرای موارد ذیل نیز از برنامه ها و اولویت های بخش می باشد:  

 

زیربخش پرورش طیور و سایرماکیان

          اجرای پروژه های تحقیقاتی مرتبط با طیور در راستای حمایت و توسعه صنعت طیور و سایر ماکیان در ایستگاههای تاتار، بناب و ملکان جهت تکثیر و پرورش جوجه های یکروزه بوقلمون، غاز و مرغان بومی مرندی که موجبات تأمین ذخایر ژنتیکی مورد نیاز منطقه را فراهم خواهد آورد. با توجه به کاهش جمعیت مرغان بومی مرندی و از بین رفتن تدریجی خلوص نژادی در این جمعیت با ارزش بومی اقدام به جمع آوری، انتخاب و اصلاح نژاد آن گردیده که امید است در احیای آن نتایج مؤثری حاصل گردد. نظر به سیاست های پدافند غیرعامل و همچنین تأمین امنیت غذایی اقشار جامعه ایستگاه تحقیقات بوقلمون کشور اقدام به تولید جوجه یکروزه بوقلمون نموده و رسالت خویش را در جهت کاربردی نمودن پروژه های تحقیقاتی و همچنین ارائه نتایج حاصل از آنها انجام داده است.

زیربخش بهبود تولیدات دام سنگین و سبک

· انجام مطالعات آزمایشگاهی در خصوص تعیین روابط خویشاوندی و تهیه شناسنامه ژنتیکی دام های سبک وسنگین به منظور معرفی نژادها و ذخایر ژنتیکی بومی با عنوان سرمایه های ملی در سطح جهانی

· انجام مطالعات در خصوص جایگاههای مناسب پرورش دام و ارائه نتایج در هفته انتقال یافته های تحقیقاتی

· بازدیدهای مکرر از واحدهای پرورش دام و ارائه نظرات و مشاوره در خصوص افزایش بهره وری تولید درصنعت دام

· عمل آوری پسماندهای کشاورزی به منظور استفاده از تغذیه دام در جهت استفاده از منابع ارزان قیمت

زیربخش عشایر

· همکاری در خصوص تولید بلوکهای کامل غذایی، تولید و بسته بندی سیلوی ذرت علوفهای در بسته های 35 کیلوگرمی با سازمان امور عشایر

· ارائه نظرات و مشاوره در خصوص تأمین منابع ارزان قیمت خوراکی با بازیافت پسماندهای کشاورزی

زیربخش ترویج کشاورزی

· اجرای دوره های مختلف آموزشی در خصوص پرورش ملکه زنبورعسل و مدیریت زنبورستان با دید علمی

· ارائه برنامه های تلویزیونی و رادیویی در خصوص مدیریت، تغذیه، اصلاح نژاد دام و طیور

· ارائه تازه ترین روشهای مبارزه با آفات و بیماریهای زنبورعسل بخصوص در مورد کنه واروآ

· ترویج نتایج و دستاوردهای تحقیقاتی در خصوص دام و طیور با ارائه مطالب در قالب مقالات پژوهشی، ترویجی و شرکت در کنگره های مرتبط

زیربخش تحقیقات کشاورزی

· ارائه  طرحهای تحقیقاتی کاربردی باهدف ارائه نتایج به بخش خصوصی، در زمینه های تغذیه، اصلاح نژاد، فیزیولوژی، تولیدمثل و مدیریت طیور و سایر ماکیان در مرکز تحقیقات کشاورزی

· انجام مطالعات و تحقیقات کاربردی به منظور افزایش پتانسیل تولید واحدهای پرورش طیور و سایر ماکیان دراستان با تشکیل جمعیتهای اصلاح نژادی و پرتولید

· طراحی و اجرای تحقیقات کاربردی مرتبط با مدیریت گله های پرورشی طیور، بخصوص در مورد تهویه سالنهای مرغداری برای کاهش مصرف واکسن و آنتی بیوتیک در راستای تولید محصول سالم و کاهش هزینه های تولید

· انجام مطالعات در خصوص استفاده بهینه از اراضی کشاورزی با رویکرد کاهش مصرف آب و تولید نهاده های مصرفی دام و طیور با کشت و بهرهبرداری از گیاهان متحمل به خشکی و شوری

·  تشکیل جمعیتهای پایه زنبور عسل به منظور اصلاح نژاد کلنی های زنبور عسل

· بهبود شیوه های مدیریتی در صنعت زنبور عسل به منظور تولید سایر محصولات زنبورداری از جمله گرده و ژله رویال

معرفی تحقیقات سال‌های اخیر بخش تحقیقات علوم دامی

 

ایستگاه های تحت مدیریت بخش

          با توجه به رسالت اصلی بخش، که اجرای پروژه‌های تحقیقاتی و کاربردی در زمینه ماکیان و تامین ذخایر ژنتیکی طیور مورد نیاز منطقه است سه ایستگاه تحقیقاتی منحصر بفرد، زیر نظر بخش تاسیس شده و در حال حاضر فعالیتهای علمی و تحقیقاتی این ایستگاهها توسط اعضای هیات علمی و محققین بخش تحقیقات علوم دامی برنامه‌ریزی و پشتیبانی می‌گردد:

ایستگاه بوقلمون کشور

          ایستگاه تحقیقات بوقلمون کشور در سال 1371 جهت انجام پروژه‌های تحقیقاتی در مورد بوقلمون و طرح‌های آبخیزداری تاسیس شده است. مساحت این ایستگاه 116.5 هکتار بوده و در غرب شهرستان خداآفرین و به فاصله 35 کیلومتری آن، در جوار روستای تاتار و در کناره رودخانه ارس واقع شده است. از نظر شرایط جغرافیایی ایستگاه تاتار در مختصات جغرافیایی 39 درجه و 1 دقیقه عرض شمالی و 46 درجه و 47 دقیقه طول شرقی واقع شده و با ارتفاع 350 متری از سطح دریا یکی از نواحی 103 گانه بیوسفریک جهان محسوب می‌شود. در حال حاضر برای بهره‌گیری از علم هواشناسی و جمع‌آوری داده‌های کاربردی ایستگاه هواشناسی کلیماتولوژی در داخل این مجموعه فعال می‌باشد. امروزه فعالیتهای تحقیقاتی و علمی ایستگاه تحقیقات بوقلمون کشور توسط اعضای هیات علمی و محققین بخش تحقیقات علوم دامی برنامه‌ریزی و پشتیبانی می‌گردد.

 

اهداف ایستگاه در زمان تاسیس

· در طراحی برنامه‌های اصلاح‌نژادی گونه‌های طیور یکی از مراحل اساسی تعیین دقیق خصوصیات تولیدی و برآورد پارامترهای ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی می‌باشد. در این ایستگاه با استفاده از تلاقی‌های کنترل شده، علاوه بر تعیین توان تولیدی بوقلمونهای بومی آذربایجان پارامترهای ژنتیکی و فنوتیپی صفات اوزان بدن در سنین مختلف، میزان افزایش وزن، ضریب تبدیل، صفات باروری شامل تعداد تخمهای گذاشته شده میزان جوجه‌درآوری، ایندکس تخم و سایر صفات مربوطه محاسبه گردیده که با بهره‌گیری از اقدامات فوق اهداف زیر مورد نظر بوده است.

· گردآوری اطلاعات کلی از وضعیت پرورش بوقلمون‌های بومی و استفاده از داده‌های حاصل به منظور جمع‌آوری و تشکیل گله‌های تحقیقاتی و تجاری در منطقه

· انتقال صفات اقتصادی به سایر بوقلمون‌های منطقه و حتی سایر نواحی ایران با استفاده از تلقیح مصنوعی و یا توزیع جوجه بوقلمون‌های اصلاح شده

· شناخت و مطالعات گسترده فنوتیپی و دستیابی به گروههای فنوتیپی با استفاده از استاندارها و توصیه‌های به‌نژادی

· دورگ‌گیری با بوقلمون‌های اصلاح شده خارجی به منظور بهبود صفات تولیدی در صورت نیاز

· ایجاد زمینه‌های پژوهشی برای انجام پایان‌نامه‌های دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری

· دستیابی به گله‌های همگن از لحاظ فنوتیپ و ژنوتیپ و گروه‌های بارز از نظر میزان تولید

· مطالعه همه جانبه صفات تولیدی و تعیین پتانسیل ژنتیکی بوقلمون‌های همگن

· فراهم آوردن زمینه اشتغال برای علاقمندان و فارغ‌التحصیلان علوم دامی

 

· گذشته از موارد فوق‌الذکر ایستگاه تحقیقات بوقلمون کشور دارای اراضی متعددی است که جهت اجرای پروژه‌های تحقیقاتی آبخیزداری در نظر گرفته شده و اهداف زیر دنبال می‌گردد:

· مدیریت حوزه‌های آبخیز و ارائه مناسبترین شیوه‌های حفاظت و مدیریت آبخیزهای منطقه

· بررسی اثرات کمّی حفاظت و مدیریت بهینه منابع آب و خاک در کاهش روان‌آبهای سطحی و فرسایش

· دستیابی به روش‌های مطالعه حوزه‌های آبخیز برای ارائه طرحهای اجرایی و گزینه‌های علمی به منظور احیاء و توسعه حوزه‌های آبخیز برای نیل به بهره برداری بهینه از منابع طبیعی موجود در آن بر اساس توانمندی‌ها و استعدادهای بالفعل و بالقوه آنها

 

پروژه‌های تحقیقاتی مصوب و اجرا شده در ایستگاه

          از رسالت‌های اصلی مرکز تحقیقات کشاورزی استان و بخش تحقیقات علوم دامی مرکز که ایستگاه تحقیقات بوقلمون را پشتیبانی می‌کند طراحی و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی می‌باشد با توجه به پتانسیل‌های مساعد منطقه و توان علمی همکاران مرکز تاکنون فعالیت‌های زیادی در ایستگاه تحقیقات بوقلمون انجام شده که از شاخص ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

· بهبود خصوصیات ارثی و قابلیتهای تولیدی بوقلمونهای بومی آذربایجان

· فاز اول: بررسی دامنه پراکندگی و خصوصیات فنوتیپی بوقلمونهای بومی آذربایجان

· فاز دوم: بررسی توان تولید و پتانسیل ژنتیکی بوقلمون‌های آذربایجان

· بررسی بهترین زمان و تعداد دفعات تلقیح مصنوعی در بوقلمونهای بومی

· برآورد ضرایب اقتصادی برخی صفات مهم تولیدی در بوقلمونهای ایستگاه تاتار

· تاثیر برنامه‌های مختلف نوری بر سن بلوغ، راندمان تولید تخم و جوجه دراوری در بوقلمونهای بومی ایستگاه تاتار

· بررسی اثر سطوح مختلف پروتئین در راندمان تولید گوشت در جوجه بوقلمونهای 12-0 هفتگی

· بررسی سازگاری و قابلیت تولیدی گوسفندان آرخارمرینوس در شرایط محیطی آذربایجان شرقی

· مطالعه چندشکلی ژن گیرنده هورمون پرولاکتین و ارتباط آن با صفت کرچی در بوقلمون‌های استان آذربایجان شرقی

· بررسی اثرات سیستم نگهداری بوقلمون بر تولید تخم و میزان جوجه در اوری در ایستگاه تاتار

· بررسی اثر وزن تخم بر روی میزان جوجه درآوری، زمان تفریخ و افزایش وزن بدن در بوقلمونهای بومی آذر بایجان شرقی

· بررسی پارامترهای مربوط به تولید تخم در ارتباط با عوامل تغذیه‌ای در بوقلمونها

· اخذ اسپرم از بوقلمون‌های نر و تلقیح مصنوعی بوقلمون‌های ماده توسط کارشناسان ایستگاه

· بررسی تنوع ژنتیکی بوقلمون با استفاده از نشانگرهای RAPD

· بررسی  اثر سرُم رینگر بعنوان رقیق کننده (بافر) نسبت رفت و مدت زمان نگهداری اسپرم بر روی باروری بوقلمون‌های بومی آذربایجان

· تاثیر سطوح مختلف بتافین در جیره بر عملکرد بوقلمونهای بومی آذربایجان شرقی

· استفاده از تفاله خشک گوجه فرنگی در جیره غذایی جوجه بوقلمون

· تعیین سطح مطلوب متیونین جیره غذایی در سنین مختلف بوقلمونهای بومی آذربایجانشرقی

· تاثیر سطوح مختلف انرژی و پروتئین جیره بر عملکرد و خصوصیات لاشه  بوقلمونهای بومی آذربایجانشرقی

· ارزیابی ‌گزینه‌های آبخیزداری با بررسی اثرحفاظت خاک‌ و مدیریت آب‌وخاک در احیاء آبخیزها

· بررسی سازگار گونه‌های مختلف انار در شرایط آذربایجان شرقی

· بررسی سازگار انجیر دیم در شرایط محیطی منطقه

· بررسی طرح انگور روسیمی در ایستگاه تاتار

· اثر شدت چرا بر رسوبات و رواناب آب

 

 

ایستگاه تحقیقات غاز ملکان

          ایستگاه تحقیقاتی در سال 1372 جهت اجرای طرحها و پروژه‌های تحقیقاتی در مورد غاز، گیاهان دارویی و صنوبر تاسیس شده است. مساحت ایستگاه 76 هکتار بوده و در 8 کیلومتری شهر ملکان در نزدیکی روستای لکلر در طول شرقی 46 درجه و 4 دقیقه و عرض شمالی 37 درجه و 8 دقیقه واقع شده است. ارتفاع آن از سطح دریا 1285 متر و نزدیکترین رودخانه به ایستگاه رودخانه مردق بوده که فاصله آن تا ایستگاه 5 کیلومتر است. در حال حاضر این ایستگاه تحقیقاتی دارای 2300 متر مربع زیربنای ساختمانی است و توسط 8 نفر پرسنل مستقر در ایستگاه و اعضای هیات علمی و محققین مرکز تحقیقات استان بلحاظ علمی برنامه‌ریزی و پشتیبانی می‌گردد.

 

اهداف پیش‌بینی شده ایستگاه

· شناخت و مطالعه گسترده توان تولیدی و پتانسیل ژنتیکی غازهای بومی منطقه و تعیین گروههای بارز از نظر میزان تولید

· اجرای برنامه‌های مختلف اصلاح نژادی غازهای بومی با طراحی و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی

· اهلی سازی و کشت و پرورش گیاهان ارزشمند از نظر تغذیه‌ای، دارویی و صنعتی

· ارائه روشهای به‌زراعی در خصوص گیاهان دارویی و افزایش تولید آنها

· فراهم آوردن زمینه کاری برای علاقه‌مندان و فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی

 

اهمیت پرورش غاز

          متاسفانه آنچنان که شایسته است مطالعات بنیادی و کاربردی در مورد خصوصیات این پرنده در ایران انجام نشده است، لذا ویژگیهای فنوتیپی و توان تولیدی آن ناشناخته باقی مانده است که از نظر علمی، اجرای طرح های تحقیقاتی در این زمینه را ضروریمی سازد ولی باید متذکر شد که غاز با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد زیر از مطلوبترین پرندگان برای سیستم پرورش پایدار می‌باشد:

· توانایی بالا در مصرف و هضم مواد خوراکی با فیبر بالا

· سهل و آسان بودن مدیریت پرورش به دلیل الگوهای رفتاری پرنده

· سریع الرشدترین گونه پرنده گوشتی به دلیل سرعت رشد بسیار زیاد

· پایین بودن هزینه‌های بهداشتی به دلیل مقاوت بسیار زیاد به بیماریها

· تولید محصول ارگانیک به دلیل عدم استفاده از دارو و واکسن در پرورش

· کاهش هزینه کشت صیفی‌جات با استفاده از ویژگی وجین‌کنندگی جوجه غاز در فصل زراعی

· چند منظوره بودن پرورش این پرنده به دلیل تولید گوشت، تخم، کبد چرب، پر و کرک

 

پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با علوم دامی

· بررسی خصوصیات تولیدی و فنوتیپی غازهای منطقه آذربایجان

· بررسی سطوح مختلف پروتئین و انرژی در راندمان تولید گوشت غازهای بومی (تا زمان بلوغ جنسی)

· بهبود روشهای جوجه کشی مصنوعی غاز از طریق تغییر سیستم ماشینهای جوجه‌کشی

· تعیین نسبت مناسب نر و ماده به منظور بهبود باروری تخم در غاز‌های ایستگاه تحقیقاتی ملکان

· تاثیر برنامه‌های نوری بر راندمان تولیدمثلی غاز

 

پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با زراعت و منابع طبیعی

· جمع آوری و بررسی کلنی‌ها و ارقام مختلف بومی و غیر بومی صنوبر استان در خزانه سلکسیون

· شناسایی و جمع آوری گونه‌های مختلف گیاهان دارویی استان و بررسی امکان اهلی کردن و تعیین مواد موثر آنها

· احداث کلکسیون گیاهان دارویی استان در ایستگاه ملکان

· بررسی امکان اهلی کردن دو گیاه دارویی علف چای و بادرنجبویه

· بررسی میزان تغییرات مواد موثر گیاه دارویی بادرنجبویه در شرایط مختلف فنولوژیکی

 

ایستگاه تحقیق و توسعه بوقلمون ایران – بناب

          ایستگاه تحقیقات بناب در سال 1372 جهت انجام طرحهای تحقیقاتی در مورد مرغان مروارید و گیاهان شور پسند تاسیس شد. در حال حاضر با محوریت علمی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور عملیات زیر بنایی پروژه احداث ایستگاه تحقیق و توسعه بوقلمون کشور که از سال 1395 شروع شده است در حال اجرا است. مساحت ایستگاه 45 هکتار بوده و در 7 کیلومتری شهرستان بناب جنب سازمان انرژی اتمی بناب در طول شرقی 46 درجه و 2 دقیقه و عرض شمالی 37 درجه و 23 دقیقه واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا 1280 می‌باشد.

 

پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با علوم دامی

· برآورد پاسخ به انتخاب برای صفت وزن بدن در بلدرچین های ایستگاه شبستر

· بررسی اثر شوری آب بر عملکرد بلدرچین در استان آذربایجان شرقی

· بررسی پاسخ به انتخاب برای صفت وزن بدن بلدرچین در مراحل مختلف تولید تخم

· بررسی تاثیر جایگزینی سطوح مختلف سورگوم جارویی با ذرت در صفات تولیدی و تولیدمثلی بلدرچین

· بررسی ترکیبات شیمیایی و مواد محدود کننده سورگوم جارویی و ارزش غذایی آن در تغذیه بلدرچین های نر گوشتی

· بررسی توان تولیدی 4 گروه فنوتیپی بلدرچین موجود در ایستگاه تحقیقات بلدرچین شبستر

· بررسی ماندگاری و پرورش بومی مرغان مروارید در شرایط پرورش روستایی

· بررسی مقایسه ای تاثیر لیزر بر روی خصوصیات جوجه درآوری، صفات تولیدی و پارامترهای ایمنی درمرغ گوشتی

· بررسی وضعیت پراکندگی مرغان مروارید منطقه آذربایجان شرقی و تعیین توان تولیدی آنها بهبود روشهای جوجه کشی مصنوعی

· مقایسه عملکرد بلدرچینهای موجود در 5 منطقه کشور