تات؛ سازمانی که باید بر صدر بنشیند

اگر بخواهیم از یکی از سرمایه‌های بزرگ و کمتر دیده‌شده وزارت جهاد کشاورزی سخن بگوییم، بی‌تردید باید از سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی؛ «تات» نام ببریم.
سازمانی با حدود ۲ هزار محقق و عضو هیئت علمی، ۳۴ مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استانی، صدها ایستگاه و عرصه تحقیقاتی و هزاران نیروی متخصص، فنی، اجرایی و پایه‌کار که بسیاری از آنان نه پشت میز، بلکه در مزرعه، باغ، مرتع، آزمایشگاه و ایستگاه تحقیقاتی برای حل مسائل واقعی کشاورزی کشور تلاش می‌کنند.
اما ارزش تات فقط در «تحقیق» خلاصه نمی‌شود.
محقق این سازمان مسئله را در مزرعه می‌بیند، برای آن تحقیق می‌کند، راه‌حل می‌سازد، آموزش می‌دهد و در نهایت باید همان یافته را از قفسه کتابخانه و آزمایشگاه به دست کشاورز و بهره‌بردار برساند.
و این همان حلقه‌ای است که نامش ترویج است.
به باور من، ترویج یکی از بنیادی‌ترین مأموریت‌های وزارت جهاد کشاورزی است. اگر بهترین رقم، فناوری، دانش فنی و یافته تحقیقاتی تولید شود اما به مزرعه و سفره تولیدکننده نرسد، مأموریت هنوز کامل نشده است.
اینجاست که اهمیت تات دوچندان می‌شود؛ سازمانی که تحقیق، آموزش و ترویج را در یک زنجیره به هم متصل کرده است.
گستره مأموریت‌های این سازمان نیز کم‌نظیر است؛ از مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی تا تحقیقات شیلات، خاک و آب، گیاه‌پزشکی، جنگل‌ها و مراتع، علوم دامی، باغبانی، زراعت، دیم، برنج، بذر، بیوتکنولوژی، منابع ژنتیکی، آبخیزداری و ده‌ها حوزه راهبردی دیگر.
یعنی هر جا سخن از آب، خاک، گیاه، دام، آبزیان، سلامت، بهره‌وری و امنیت غذایی است، ردپایی از مأموریت تات وجود دارد.
این سرمایه عظیم علمی را نباید با معیار یک دستگاه اداری معمولی سنجید.
اگر به دنبال افزایش بهره‌وری آب هستیم، اگر می‌خواهیم با خشکسالی و تغییر اقلیم سازگار شویم، اگر کاهش وابستگی و پایداری تولید را مطالبه می‌کنیم و اگر «امنیت غذایی» را واقعاً بخشی از امنیت ملی می‌دانیم، باید برای تحقیق، آموزش و به‌ویژه ترویج هزینه کنیم.
تات بارها نشان داده است هر مأموریتی در حوزه تحقیق، آموزش و ترویج بر دوشش گذاشته شده، برای انجام آن به میدان آمده است.
اکنون نوبت نظام تصمیم‌گیری کشور است که قدر این ظرفیت را بداند.
اعتبار بیشتر برای پژوهش‌های مسئله‌محور، تقویت ایستگاه‌های تحقیقاتی، حمایت واقعی از اعضای هیئت علمی و نیروهای پایه‌کار، نوسازی تجهیزات و ایجاد یک نهضت نوین در ترویج کشاورزی، هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری برای امنیت غذایی ایران است.
تات اگر حمایت شود، ظرفیت انجام کارهای بسیار بزرگ‌تری دارد.
این سازمان دانش‌محور باید نه در حاشیه ساختار وزارت جهاد کشاورزی، بلکه در صدر تصمیم‌سازی علمی بخش کشاورزی کشور قرار گیرد.

روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی