حرکت به سوی کشاورزی دانشبنیان، راهبردی برای امنیت غذایی و توسعه پایدار کشور
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، احمد بایبوردی رئیس مرکز، با تأکید بر اهمیت گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی دانشبنیان و هوشمند اظهار داشت: در دنیای امروز، تولید غذا دیگر تنها به نیروی انسانی و منابع طبیعی متکی نیست، بلکه دانش، فناوری و مدیریت علمی به عنوان مؤلفههای اصلی در پایداری و امنیت غذایی نقشآفرین هستند. وی افزود که با توجه به محدودیت منابع آب و خاک، تغییرات اقلیمی و رشد جمعیت، تنها راهکار پایدار برای حفظ تولید و افزایش بهرهوری، توسعه کشاورزی مبتنی بر علم و نوآوری است.
احمد بایبوردی گفت:، کشاورزی دانشبنیان صرفاً به کارگیری ابزارهای هوشمند نیست، بلکه یک نظام فکری و مدیریتی جامع است که در آن تصمیمگیریها بر اساس داده، تحلیل علمی و فناوریهای نو انجام میشود. وی افزود: در این الگو، تمام مراحل زنجیره ارزش کشاورزی از تولید تا بازاریابی و صادرات باید بهصورت هوشمند مدیریت شود تا علاوه بر افزایش عملکرد، ثبات اقتصادی، کاهش ضایعات، بهبود کیفیت محصولات و کاهش وابستگی به منابع خام نیز حاصل گردد. او همچنین بیان کرد که در سالهای اخیر رشد شرکتهای دانشبنیان در بخش کشاورزی امیدبخش بوده و نشان میدهد ایران ظرفیت بالایی برای پیادهسازی کشاورزی فناورانه و رقابتپذیر دارد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در این زمینه گفت: «کشورهایی مانند چین، ژاپن، استرالیا، کانادا و ایالات متحده با بهرهگیری از فناوریهایی نظیر اینترنت اشیاء، سامانههای هوشمند آبیاری، رباتهای کشاورزی، تحلیل دادههای بزرگ و هوش مصنوعی، توانستهاند نظامهای کشاورزی خود را بازآفرینی کنند. نتیجه این اقدامات، افزایش چشمگیر کارایی، کاهش هزینهها، ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و بهبود امنیت غذایی بوده است. ایران نیز میتواند با الگوبرداری از این کشورها و بومیسازی فناوریها، گام مؤثری در تحقق کشاورزی پایدار و دانشمحور بردارد.
احمد بایبوردی با اشاره به ظرفیتهای بالای کشور در حوزه منابع طبیعی، نیروی انسانی متخصص و زیرساختهای علمی، بر لزوم ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، شرکتهای فناور و بخش خصوصی تأکید کرد و افزود: توسعه کشاورزی دانشبنیان نیازمند حمایت همهجانبه دولت، تخصیص تسهیلات هدفمند، گسترش سرمایهگذاری در بخش تحقیق و توسعه (R&D) و ایجاد نظام جامع داده و اطلاعات در بخش کشاورزی است. او تأکید کرد که آینده کشاورزی ایران در گرو تلفیق علم و تجربه بومی است و اگر مسیر توسعه فناورانه با برنامهریزی دقیق و نگاه بلندمدت دنبال شود، میتوان شاهد جهشی بزرگ در تولید، اشتغال و صادرات محصولات کشاورزی بود.
وی با اشاره به اینکه تحقق کشاورزی دانشبنیان تنها با مشارکت فعال کشاورزان، پژوهشگران، سرمایهگذاران و سیاستگذاران ممکن است خاطرنشان کرد: کشاورزی آینده، کشاورزی دادهمحور و فناورانه است؛ کشاورزیای که در آن تصمیمها بر اساس اطلاعات دقیق، فناوریهای نو و درک علمی از طبیعت اتخاذ میشود. اگر این رویکرد در کشور نهادینه شود، ایران میتواند در مسیر تأمین امنیت غذایی، حفظ منابع طبیعی و دستیابی به توسعه پایدار گامهای استواری بردارد.
روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی
