درباره مرکز

 

مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان شرقي

 

 

  • سال تاسیس:
 

 قدمت تاسيس هسته اوليه تحقيقات كشاورزي استان به سال 1340 برميگردد. ولي رسما مركز تحقيقات كشاورزي در سال 1370 و مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام جهاد سازندگي در سال 1369 تاسيس و در سال 1381 اين دو مركز با هم ادغام شده اند.

 

در 27 اسفند 1394 نيز مركز تحقيقات كشاورزي و مركز آموزش استان با هم ادغام گرديدند

 

  • ماموریتهای اصلی:
  •  

تحقيق و پژوهش بر روي مشكلات رايج كشاورزي منطقه و ارائه راهكارهاي علمي براي حل آنها

 

    بدون شك استان آذربايجان شرقي بعنوان يكي از قطبهاي كشاورزي و دامپروري كشور شناخته شده و تحقيقات اصولي و كاربردي در اين حوزه، نقش مهمي جهت رسيدن به اهداف و وظايفي كه بر عهده وزارت جهاد كشاورزي گذاشته شده است را دارا مي‌باشد.

 

 

 

 

 

 مركز تحقيقات آذربايجان‌شرقي در جهت اجراي وظايف محوله در حال حاضر(سال 1392)  با 44 نفرعضو هيئت علمي و 78 نفر كارشناس محقق مشغول فعاليت ميباشد و جدا از سمينارها و برنامه‌ ارائه يافته‌هاي تحقيقاتي كه جزء برنامه‌هاي ضروري مركز ميباشد و طي آن فعالان بخش اجرايي كشاورزي منطقه را در جريان آخرين دستآوردهاي تحقيقاتي قرار ميدهد، به طور ميانگين در سال 150 طرح تحقيقاتي در دست اجرا داشته كه نتايج آنها در قالب مقالات علمي پژوهشي در سمينارها، كنفرانسها و مجلات داخلي و خارجي ارائه مي‌شود.

 

 

مروري بر فعاليت‌هاي پژوهشي مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان شرقي

 

دستاوردهاي شاخص در بخش تحقيقات زراعی و باغی

  • معرفي 4 رقم جديد زردآلو براي اولين بار در كشور به نام‌هاي آيباتان، اردوباد ، نصيري ، مراغه‌اي
  • معرفي دو رقم تجاري بادام ديرگل با نام‌هاي اسكندر و آراز-  ارزیابی ژنوتیپ‌های موجود و اقدام برای آزاد سازی شش رقم جدید و پرمحصول زردآلو از بین آنهاست که مطالعات صفات رویشی و زایشی، سازگاری منطقه ای (در سطح کشور)، قابلیت خشکباری، قابلیت انبارمانی و ترانسپورت و تعیین بهترین پولینایزر برای آنها در دست اقدام است. این ژنوتیپ‌ها عبارتند از: اسکو (414)، عجب شیر (464)، کشکسرای (269)، مرند (177)، جلفا (390) و تسوج (190)
  • تهيه پروتكل تكثير انبوه بادام از طريق كشت بافت و دانش فني
  • مشارکت در معرفي رقم گلرنگ پاييزه پديده و گل مهر ، گلرنگ بهاره گلدشت از توده‌هاي بومي آذربایجان‌شرقی (ميانه)، مشارکت در معرفي رقم گلرنگ صفّه-  مناسب كشت بهاره مناطق مختلف استان با تحمل به كمبود آب اواخر فصل، رقم كلزا احمدي
  • معرفي  واريته سنتتيك يونجه از توده‌هاي بومي  آذربایجان
  • تولید بذر پرورشی غلات (گندم و جو) در طبقات 1 و 2 به ارزش وزنی حدود 1300 کیلوگرم (گندم)، 650 کیلوگرم (جو) و بذر مادری یونجه به ارزش وزنی حدود 480 کیلوگرم (ناخالص)
    • مشارکت در معرفی گندم نان رقم ‌هاي نارین، پيشگام، اروم و زارع- مناسب براي شرايط آبياري معمول و مناطق سرد
    • دستیابی به پایه امیدبخش القای پاکوتاهی در زردآلو

دستاوردهاي شاخص در بخش تحقيقات منابع طبيعي

  • جمع‌آوري و شناسايي حدود 320 گونه گياه دارويي در استان و اهلي نمودن گياهان دارويي
  • ارائه شيوه كنترل مكانيكي مهم‌ترين آفت درختان جنگلي در ارسباران به نام پروانه برگخوار دم قهوه‌اي بلوط كه منجر به مهار اين آفت در چند سال اخير شده است.
  • معرفي گونه جديدی از نماتدهای پاتوژن حشرات براي اولين بار در دنيا با نام علمي Steinernema arasbaranense Nikdel, Niknam & Ye
  • شناسايي بيش از 100 گونه درختي و درختچه‌اي‌ جنگل‌هاي ارسباران
  • شناخت مناطق اكولوژيك استان آذربايجان شرقي و دستيابي به مولفه‌هاي اصلي نياز رويشگاهي گونه‌هاي مهم جنگلي ارسباران
  • شناسايي و جمع آوري فلور گياهان استان  و تاسیس هرباریوم جامع گیاهان آذربایجان و تشكيل موزه حشرات جنگل‌ها و مراتع استان با حداقل 1200 گونه حشره كه تعداد زيادي از آن‌ها براي اولين بار از ايران گزارش شده است.

دستاوردهاي شاخص در بخش تحقيقات خاك و آب

  • تشكيل كارگروه پژوهشي مديريت اراضي شور دشت تبريز از بهمن ماه 1389
  • تدوين برنامه‌هاي مطالعاتي و پژوهشي استفاده پايدار از اراضي شرق درياچه اروميه
  • تهيه برنامه‌هاي توسعه‌اي، مطالعاتي و پژوهشي جهت كاهش اثرات خشكسالي
  • تهیه نقشه طبقه‌بندي و استعداد خاک‌های استان (با همكاري موسسه تحقيقات خاك و آب)
  • طبقه بندي خاك  و انجام مطالعات تناسب اراضي در دشت‌ها و پاياب سدهاي استان و نظارت بر مطالعات خاك‌شناسي و تشكيل كارگروه مشترك با شركت آب منطقه‌اي استان
  • تعيين نياز آبي و ارائه روش‌های مناسب آبياري از نظر بهبود راندمان مصرف آب و عملكرد محصولات زراعي و باغي
  • تعيين حدود بحراني عناصر غذائي براي محصولات مختلف و همكاري با سازمان جهاد كشاورزي در تهيه نقشه‌های حاصلخيزي خاک‌های استان
  • تحقيق و توصيه روش‌های مناسب مصرف كودهاي بيولوژيك و شيميايي براي افزايش عملكرد كمي و كيفي محصولات زراعي و باغي

دستاوردهاي شاخص در بخش تحقيقات حفاظت خاك و آبخيزداري

  • طرح‌هاي آبخيزداري (دستاورد: كاهش رسوبات از 7/6 تن  به 1/5 تن در هكتار)
  • احياء 240 هكتار از اراضي مارني تخريب شده درمنطقه خواجه
  • ذخيره نيم ميليون متر مكعب از رواناب‌هاي حاصله و تزريق آن به آب‌هاي زيرزميني
  • احياء 300 هكتار از مراتع، ايجاد 400 هكتار جنگل‌كاري ديم از درختان صنعتي و باغي
  • بهره‌وري از سيلاب در افزايش پوشش گياهي و افزايش توليد در آبخوان تسوج
  • تأثیر پخش سيلاب بر كيفيت و كميت آب‌های زيرزميني
  • ايجاد سامانه‌هاي سطوح آبگير باران برای احداث باغات ديم در اراضي شيب دار -  حصول نتايج چشمگير در كاهش آب آبياري مورد نياز نهال از 1500 ليتر به حدود 90 ليتر در سال (راندمان حدود 90%)

دستاوردهاي شاخص  در بخش تحقيقات  فني و مهندسي كشاورزي

  • طراحي و ساخت ماشين قابل حمل جهت جمع آوري نيوماتيك سوسك كلرادو در مزارع سيب‌زميني
  • طراحی و ساخت دستگاه  خشک‌کن انگور
  • طراحی و ساخت  دستگاه خشک ‌کن هوشمند با قابلیت اعمال منحنی دمایی برای یافتن شرایط بهینه خشک شدن محصولات کشاورزی- عکسبرداری از مراحل مختلف خشک شدن- توزین نمونه به صورت آنلاین
  • طراحي  و ساخت دستگاه خشك‌كن گردو و بررسي كارآيي آن درمقایسه با روش سنتي
  • استفاده از تایرهای کم عرض تراکتور در کلیه عملیات زراعی (در مناطقي كه كشت‌هاي رديفي انجام مي گيرد)
  • کم خاک ورزی کشت کلزا (معرفي روشي براي صرفه جویی در مصرف انرژی، آب و حفظ ساختمان خاک)
  • معرفي و توسعه کنترل بهينه تریپس پیاز با استفاده از سمپاش میکرونیر نسبت به سمپاش‌های دیگر
  • ارزیابی و تعیین عملکرد ماشین‌های مرکب (چند منظوره)

دستاوردهاي شاخص  در بخش تحقيقات  علوم دامي

  • بهبود خصوصيات ارثي و قابلیت‌های توليدي گونه‌هاي بومي پرورشي طيور در استان
  • دست‌یابی به گروه‌های همگن فنوتيپي بلدرچين، مرغ مرواريد، غاز و بوقلمون
  • تعيين توان و پتانسيل توليدي و توليدمثلي گونه‌هاي بومي بلدرچين، مرغ مرواريد، غاز و بوقلمون
  • ساخت دستگاه جوجه كشي صنعتي تخم غاز باراندمان بالاي 85% براي اولين بار در ايران
  • بررسي و تعيين تركيبات شيميايي و انرژي خام خوراك دام و طيور در استان آذربایجان‌شرقی
  • شناسايي و بررسي گياهان مورد استفاده زنبور عسل در مناطق مختلف استان آذربايجان‌شرقي
  • استفاده از فناوری‌های نوين (تلقيح مصنوعي، بيوتكنولوژي و انرژي هسته‌اي) در افزايش راندمان توليد طيور
  • انتشار دستورالعمل‌هاي ترويجي در مورد : پرورش مرغان مروارید – بلدرچين- بوقلمون، گیاه خار شتر در جیره غذایی بز، تعیین مناسب‌ترین سن کشتار در بره‌های نر نژاد قزل، استفاده از ضایعات لپه در جیره‌های غذایی نیمچه‌های گوشتی

دستاوردهاي شاخص در بخش تحقيقات گياه‌پزشكي

  • كشف و نام‌گذاری شش گونه زنبور پارازيتوئيد از مناطق مختلف كشور
  • معرفي و ارزيابي خسارت پسيل پيازبه عنوان آفت جديد در مزارع پياز
  • کشف و نام‌گذاری يک گونه زنبور پارازيتوئيد جديد برای اولين بار در دنيا براي كنترل

 بيولوژيك شپشك‌هاي گياهي

  • تهيه نقشه پراكنش علف‌هاي هرز مزارع گندم و جو در استان به منظور تسهيل مديريت كنترل آن‌ها
  • تعيين پراكنش بيماري‌هاي مهم همانند زنگ سياه گندم، نماتد سيستي سيب زميني، جاروك بادام،‌آتشك گلابي و نماتدهاي غلات
  • توسعه‌ دانش فنی پرورش عوامل كنترل بيولوژيك مانند زنبور تريكوگراما، ‌كنه‌هاي شكارگر وسن‌هاي شكارگر مفيد
  • مشاركت در طراحي و ساخت دستگاه جمع‌آوري نيوماتيك سوسك كلرادو و تله صوتي آبدزدك

      برنامه‌هاي توليدي دانش‌بنيان :

  • توليد بذور گندم آبي  به مقدار 100 تن در ايستگاه تحقيقاتي ملكان
  • توليد بذور گندم ديم به‌ مقدار 100 تن در ايستگاه تحقيقاتي تيكمه داش رقم " هما"
  • توليد نهال زرد‌آلو و هلو به‌ تعداد 10000 اصله عدد در ايستگاه تحقيقاتي ملكان
  • توليد نهال پسته به ‌تعداد 3000 اصله در ايستگاه تحقيقاتي تسوج
  • توليد 5000 قطعه جوجه بوقلمون يك ماهه در ايستگاه تحقيقاتي تاتار
  • توليد 16 تن گندم و 22 تن جو در ايستگاه تحقيقاتي خسرو شاه
  • توليد 500 قطعه جوجه غاز يك‌روزه در ايستگاه تحقيقاتي ملكان
  • تكثير ژنوتيپ‌هاي اصلاح شده بلدرچين، مرغ مرواريد و مرغ مرندي به تعداد 3000 قطعه

6.1.15.0
گروه دورانV6.1.15.0